Google+

“Canlı Müze” müze midir?

canlimuze

Eyüp’te faaliyet gösteren Vialand Alışveriş Merkezi içerisinde kendisini “Canlı Müze” (Alive Museum) olarak tanımlamış bir gösterim alanı mevcut. Ziyaretçilerin üç boyutlu çizimlerin içine girdikleri ve bol bol fotoğraf çektirdikleri bir “müze”. Kurumun sloganlarından biri de “bu müzede fotoğraf çektirmek serbest”. Yani böylece kendilerini fotoğrafın yasak olduğu müzelerin bir adım önüne geçirmek istemişler. Sıkıcı ve tek düze müzelerin…

canlimuze2

“Müze” sorumlusunun geçen günlerde televizyon kanallarından birinde yaptığı söyleşiden aklımda kalanları aktarmak isterim. Uzak Doğu’da (Japonya ve Güney Kore) bu tür “müze”lerin çok olduğunu, Avrupa’da ise olmadığını ve İstanbul’daki “müze”nin bu bakımdan Avrupa’nın ilk müzesi olduğunu söyledi. Ülkemizde ilk olmak gibi bir hastalık olduğu için bunun altı kalın kalın çizildi. Özellikle yaz aylarında da “müze”yi ziyaret eden kişi sayısının çok fazla olduğunu belirtti. Avrupa’nın bu “müze” türüne neden ihtiyaç olsun? Mona Lisa’nın dijital kopyası yerine Mona Lisa’nın kendisi orada.

Fox TV’de yayınlanan bu haber “Canlı Müze”yi görmeyenlere  bir fikir verebilir.

Canlı Müze bir müze midir? Bence değildir…

Vizyonu çağımızla uyumlu her müzeci mesleki etik kuralları içinde geleneksel müze algısını yıkmak ister. Buna mecburdur aslında. Çünkü dünya, müzelerin o fildişi kulelerde oturup topluma tepeden baktığı dünya değildir. Dünya rekabet dünyasıdır ve müze olarak bu dünyada var olmak zorunluluğu vardır. Ancak bu varoluş mücadelesi müzeciliğin ve müzelerin genleriyle oynamadan yapılmalıdır. O genlerle oynandığında karşımıza “canlı müze” çıkmaktadır.

Peki müzeler eğlendirirken eğiten, güldürürken düşündüren mekanlar olamazlar mı? Pek tabii ki olabilirler ve bu yolda emin adımlarla ilerleyen müzeler de var. Aşağıda verilecek örnekler “canlı müze”den çok daha fazla müze olmalarına rağmen “deneyim” kavramına vurgu yapmaktadırlar. Çünkü bu merkezlerde ziyaretçiler sadece izleyici değil, aynı zamanda katılımcıdırlar.

Experience Music Project Museum

Seattle’daki Experience Music Project Museum, ağırlıklı olarak Seattle’lı rock müzisyenlerinin kişisel koleksiyonlarından oluşan sergiler düzenleyerek rock camiasının gönlünde ayrı bir yeri olan müzedir.

Jimi Hendrix Sergisi

Nirvana Sergisi

Bu sergiler müzenin geleneksel müzecilik işlevlerinden bir kaçı. Meraklı olanlar için müzede Dalek istilası olduğunu da söylemek isterim. Ama müzeyi öne çıkaran özelliği ise ziyaretçileri kullanıcı durumuna getirerek, performans sergileme imkanı sunmasıdır. Ziyaretçi müze içinde (sessiz olunması gereken müze içinde) şarkı söyleyip, gitar çalabilmekte ya da müzik grubuyla stüdyoya girebilmektedir. Müze kendi misyonunu popüler kültür ile harmanlayabilmektedir.

Corpus Experience Sergisi

CORPUS

Bir diğer deneyim merkezi Amsterdam’daki Corpus Experience‘dır.

Kurum, insan bedenini büyük boyutta tüm yapı içinde inşa etmiş ve ziyaretçileri insan bedeninde yolculuğa çıkarmaktadır. Bu interaktif serginin nasıl bir deneyim yaşattığı aşağıdaki videolarda görülebilir.

Kötü Bakterileri Temizle! – Corpus Deney Sergisi

Gövdenin İçi Deneyi (Inner Body Experience) – Reuters

Bu örneklere bakıldığında “canlı müze”ye de müze yerine deneyim merkezi denilmelidir.

Görseller: VialandUzakrota, Audiogids

Hakkında Cihan Çolak

2002 yılında İÜ Arkeoloji Bölümü, 2009 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi Müzecilik Yüksek Lisans bölümünden "Üniversite Müzeleri" teziyle mezun oldum. Üç sene aynı bölümde Araştırma Görevlisi olarak çalıştıktan sonra 2010 yılında İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Müzesi proje ekibine dahil oldum. 2013 yılında Cerrahpaşa Tıp Tarihi Müzesi envanter projesinde görev aldım. Ocak 2014 tarihinden beri de İleri Yayınlarında araştırmacı olarak çalışmaktayım. Müze-Teknoloji, müzelerin internette temsili, envanter sistemi oluşturma ve sayısal koleksiyon yönetimi alanlarında çalışmalarda bulunmaktayım.

Yanıt ver

E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır.İşaretli alanları doldurmak zorunludur *

*

Yukarıya çık